Biłgorajskie Stowarzyszenie Kulturalne im. Izaaka Baszewisa Singera

Aktualności

Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich w Biłgoraju.

2008-12-18
W dniu 16 grudnia 2008 r., przybył do Biłgoraja Naczelny Rabin Polski - Michael Schudrich. Rabin spotkał się z Burmistrzem Miasta Biłgoraj Januszem Rosłanem oraz przedstawicielem Stowarzyszenia Singerowskiego Arturem Bara. Rozmawiano na temat sytuacji związanej z Żydowskim Cmentarzem przy ul. Konopnickiej. Rabin dokonał pochowania znalezionych szczątków ludzkich (zabezpieczonych przez Prokuraturę). W trakcie długiej i serdecznej rozmowy Rabin przyjął propozycję udziału w Honorowym Komitecie przedsięwzięcia pod nazwą "Biłgorajanie budują ławeczkę Singera".  Udzielił również wywiadu Biłgorajskiej Telewizji Kablowej. Zapowiedział, że nasze miasto będzie odwiedzał częściej.

Informacja w sprawie kości znalezionych przy cmentarzu na ul. Konopnickiej.

2008-11-24

Szanowni Państwo!

Jak zapewne wiadomo większości z nas na terenie położonym obok cmentarza żydowskiego przy ul. Konopnickiej znaleziono ludzkie kości. Można powiedzieć z dużym prawdopodobieństwem, że szczątki te należały do pochowanych tam Żydów. Potwierdzało by to przypuszczenia, że w tym miejscu była dalsza część cmentarza. Odkrycie to zostało przyjęte chyba przez wszystkich ze smutkiem, gdyż teren ten był przez wiele lat używany przez państwowe przedsiębiorstwo. Wszyscy są zgodni, że ten trudny i bolesny problem należy rozwiązać tak, aby ludzkie szczątki spoczywały w należytym szacunku i spokoju.

Znalazła się jednak osoba (może kilka osób), które tą bolesną sytuację zechcieli wykorzystać dla osiągnięcia swoich niezbyt czystych celów. Całą tą bardzo smutną historię przedstawiali mediom i Biłgorajskim Żydom z Izraela i USA w następujący sposób. „Podczas gdy Żyd Szmulik Atzmon zostawał honorowym obywatelem miasta, kości jego przodków walały się po ziemi. Skandal, że miasto pozwala na prace na terenie domniemanego cmentarza”. Nękali nawet telefonami wspomnianego Szmulika Atzmona, aby zrzekł się honorowego obywatelstwa. Te nieodpowiedzialne działania postawiły nasze miasto w bardzo niekorzystnym świetle.

Tymczasem, oprócz faktów takich jak to, że prywatny właściciel terenu podczas prac porządkowych wykopał ludzkie kości, reszta sugestii mija się z prawdą.

Fakty poparte dokumentami mają się tak.

1.

Cmentarz w Biłgoraju przy ul. Konopnickiej został uporządkowany w latach 1986-87. Zostało to dokonane dzięki staraniom Związku Gmin Żydowskich oraz ówczesnego Naczelnika Miasta Ryszarda Niespodziewańskiego oraz urodzonego w Biłgoraju Arta Lumera. W latach 1986-89 (czyli jeszcze za czasów komunistycznych) był odwiedzany przez delegacje Żydów z USA i Izraela. W 2004 cmentarz odwiedził syn Arta Lumera – Joseph.

2.

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce wystąpił w dniu 19 marca 2002 z wnioskiem do Komisji Regulacyjnej do spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Warszawie o wszczęcie postępowania regulacyjnego    w odniesieniu do powyższego cmentarza. Wniosek obejmował teren o powierzchni 0,12 hektara. Jest to mniej niż faktyczny obszar ogrodzonej części cmentarza. Gmina nie wystąpiła o przekazanie części cmentarza poza istniejącym ogrodzeniem, czyli tej na której odnaleziono kości.

Na dowód własności Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich dołączył fragment spisu  cmentarz Żydowskich opracowanych przy konsultacji z Naczelnym Rabinem Polski oraz fragment pisma Urzędu Wojewódzkiego                w Zamościu z 1991 r., dotyczącego stanu cmentarzy.

3.

Zarządzeniem z dnia 15 listopada 2003 r., Komisji Regulacyjnej ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie przekazania na rzecz Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich cmentarza przy ul. Konopnickiej.

4.

Na podstawie decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 20 września 2004 r., nieruchomość została przekazana na własność Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce. Powierzchnia zwróconej nieruchomości została zwiększona z wnioskowanych przez Gminę 0,12 hektara do 0,2592 hektara, czyli dokładnie całość ogrodzonej części cmentarza. Gmina nie zabiegała o więcej i nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że na pozostałym terenie był cmentarz.

Niezamierzony zapewne błąd popełniony przez Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich zapoczątkował szereg niekorzystnych wydarzeń, które skutkowały tym smutnym odkryciem.

Istnieje jeszcze kilka dodatkowych faktów, które świadczą o tym, że osoby najwłaściwsze do tego, aby wiedzieć      o błędzie taką informację posiadały.

1.       Plac, na którym przypuszczamy że był dalszą częścią cmentarza był w posiadaniu państwowej firmy, która nazywała się Biłgorajskie Przedsiębiorstwo Budowlana. To przedsiębiorstwo zbankrutowało. Syndyk masy upadłościowej sprzedał teren na którym znaleziono kości  w drodze przetargu w 2002 r. W ewidencji gruntów od dnia 4 grudnia 2002 r., właścicielem jest firma prywatna.

2.      Członek stowarzyszenia singerowskiego Zuzanna Brzozowska pisała pracę magisterską na temat Żydowskich cmentarzy. Są tam dane na temat cmentarza w Biłgoraju. Kopie pracy przesłała do  Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Fundacja powinna zatem posiadać wiedzę, że teren cmentarza obecnego może być tylko częścią cmentarza faktycznego. Prawdopodobnie jednak ogrom zadań jakie wykonuje fundacja spowodował przeoczenie tego faktu.

3.       Naczelny Rabin Polski napisał pismo do Burmistrza, z którego wynika że prowadzi rozmowy    z właścicielem placu i myślę, że dojdą do porozumienia.  Rabin również chce spotkać się z Burmistrzem, celem omówienia sytuacji i rozwiązania tej bolesnej sprawy.

4.       Biłgorajscy Żydzi z Izraela (w tym honorowy obywatel miasta Szmulik Atzmon) zareagowali na bolesną dla nas wszystkich sytuację z należytym zrozumieniem. Prosili o przedstawienie faktów i jednoznacznie potępili przedstawienie Biłgoraja w tak niekorzystnym świetle.

Obecnie sytuacja przedstawia się następująco.

- Firma, która jest właścicielem placu, po odkryciu kości podczas prac porządkowych zaprzestała wykonywania jakichkolwiek czynności. Oświadczyła, że nie zamierza budować czegokolwiek na tym terenie.

- Rada Miasta przystąpiła do zmiany planu zagospodarowania na tym terenie.

Załączniki, o których mowa w niniejszym opracowaniu oraz stosownie mapy znajdują się na zakładce „galeria” - 

Mam nadzieję, że przedstawione fakty pozwolą Państwu wyrobić sobie niezależne stanowisko w tej smutnej dla nas sprawie. Natomiast nasze wspólne działania Biłgorajan zamieszkałych w Polsce oraz Biłgorajskich Żydów zamieszkałych na całym świecie pozwolą na pokazanie, że nasze miasto zawsze radziło sobie i radzi w trudnych chwilach, a nasza Biłgorajska solidarność może być wzorem dla innych.

  

 

Programme for the IVth Days of Issac Bashevis Singer in Bilgoraj

2008-06-19

Programme for the IVth Days of Issac Bashevis Singer in Bilgoraj

 

June 27th Friday

 

07.30 p.m

 – The Sabbath Evening in Sitarska Restaurant. Special guest: Rabbi Burt Schuman (Beit Warszawa)

1. The Sabbath traditions and their connections with Christian traditions.

2. Traditional Sabbath dishes

3. Performance by the Klezmer Orchestra

 

June 28th Saturday

 

11.00 a.m.

 – Panel discussion based on the Book of Wisdom of the Son of Syrach

Place: Lecture Theatre at the College of the UMCS

In the discussion will take part:

Ernest Bryll - a film critic, also known as an author of many poetry volumes, screenplays, oratorios, musicals and TV programmes. He is a translator from English, Irish, Czech and Yiddish languages.

Jaroslaw Birylko – a parish priest of the Orthodox Church in Bilgoraj

Stanislaw Opiela – a Jesuit priest

Prof. Andrzej Spiewak – Warsaw University, a sociologist, the President of Cultural Association of Issac Bashevis Singer

 

5 p.m.

A series of concerts

1. Bilgorajans recite some parts of Singer’s works.

2. The concert of Jewish music

3. Reading some parts of Singer’s works by Ernest Bryll and Stefan Szmidt, a Polish actor

 

8 p.m.

Sitarska Restaurant – an evening of Jewish music

1. Musical surprise

2. Jewish cuisine

3. Past stories from Bilgoraj

 

 

June 29th Sunday

A series of concerts

1. A monodram performed by Witold Dabrowski, an actor of the NN Theatre

2. A film show by Katarzyna Lisiak, called ‘Art in the dialogue’

3. Concert of one of the world wide known pianists, Leon Ptaszka

4. Before the concert, the Big Band from Bilgoraj will play on the stage

Program IV Dni Singera.

2008-05-11

PROGRAM IV DNI SINGERA

27 CZERWIEC (PIĄTEK).

19:30 – Wieczór Szabasowy w restauracji „Sitarska” z udziałem Rabina Burta Schumana (rabin społeczności Beit Warszawa).

               W programie:

1.       Poznawanie tradycji szabasowych i ich związków z tradycjami chrześcijańskimi.

2.       Spożywanie tradycyjnych potraw szabasowych.

3.       Koncert Klezmerów.

 

28 CZERWIEC (SOBOTA).

11:00 – Warsztaty popularno – naukowe oparte na „Księdze Mądrości Syracha”.

               Miejsce: Aula Kolegium UMCS w Biłgoraju.

               W dyskusji udział zapowiedzieli między innymi:

-  Ernest Bryll,

-  ksiądz Jarosław Biryłko,

-  jezuita Stanisław Opiela,

-  profesor Paweł Śpiewak.

17:00 – Cykl imprez na placu BCK (w przypadku złej pogody w sali kinowej BCK).

               W programie:

1.       Biłgorajanie recytują Singera.

2.       Koncert muzyki żydowskiej (największe przeboje).

3.       Ernest Bryll i Stefan Szmidt czytają Singera. Mile widziany udział publiczności.

20:00 – Restauracja „Sitarska” – żydowski wieczór muzyczny.

              W programie:

1.       Muzyczna niespodzianka.

2.       Kuchnia żydowska.

3.       Opowieści dawnego Biłgoraja.

 

29 CZERWCA (NIEDZIELA).

17:00 – Cykl imprez na placu BCK (w przypadku złej pogody w Sali kinowej BCK).

              W programie:

1.       Monodram w wykonaniu  aktora Teatru NN – Witolda Dąbrowskiego.

2.       Pokaz filmu Katarzyny Lisiak: „Sztuka (w) dialogu?.

3.       Koncert światowej sławy pianisty, mieszkającego w Izraelu Leona Ptaszki.

4.       Przed koncertem występ Big Bandu BCK.

 

 

UWAGA:
PROGRAM DNI SINGERA MOŻE ZOSTAĆ ZMODYFIKOWANY. WERSJA OSTATECZNA ZOSTANIE OGŁOSZONA WKRÓTCE. INFORMACJE BĘDĄ DOSTĘPNE NA STRONIE INTERNETOWEJ, W LOKALNEJ PRASIE I TELEWIZJI ORAZ NA PLAKATACH.
ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU.

Ważne informacje

Rozpoczynamy budowę "Ściany Pamięci". Podobnie jak przy budowie "Ławeczki Singera" chcielibyśmy, aby powstała ona za pieniądze społeczne. Wierzymy w hojność Biłgorajan mieszkających na całym świecie. Pieniądze można przekazywać na konto stowarzyszenia.

91 1240 2845 1111 0010 6216 2079

dopisek: Darowizna na budowę ściany pamięci.